Ham petrol içerisinde sahaya ve kuyulara göre değişkenlik gösteren su, gaz ve emülsiyon gibi istenmeyen maddeler bulunur. Bu maddeler, çeşitli fiziksel ve kimyasal yöntemlerle petrolün içinden ayrıştırılır. Kullanılacak ekipman, o istasyonda toplanan petrolün içeriğine ve gelen akışkan debisine göre seçilir.
Kullanılan Başlıca Ayrıştırıcılar
1. Serbest Su Ayırıcı (Free Water Knock Out – FWK)
Petrol ile birlikte üretilen ve serbest halde bulunan suyun, yoğunluk farkı sayesinde çökelerek ayrışmasını sağlayan ekipmandır.
2. Seperatörler
Petrol ile birlikte üretilen su ve gazın ayrıştırılmasında kullanılır.
İki temel çalışma tipine ayrılır:
-
2 Fazlı Seperatörler:
-
Sıvı–Sıvı (Petrol–Su)
-
Sıvı–Gaz (Petrol–Gaz)
-
-
3 Fazlı Seperatörler:
-
Petrol–Su–Gaz ayrıştırması
-
Dış tasarımlarına göre üç tip üretilir:
Yatay – Dikey – Küresel
Uygulamada üç fazlı dikey seperatörler yaygın olarak tercih edilir.
3. Emülsiyon Kırıcı (Heater-Treater)
Petroldeki su oranı belirli seviyelere ulaştığında, üretim sırasındaki çalkalanma ile petrol-su emülsiyonu oluşur. Emülsiyonun içindeki su, Heater-Treater ünitelerinde ayrıştırılır.
Ayrıştırma dört temel prensibe dayanır:
-
Kimyasal madde eklenmesi
-
Çarpma/dağıtma plakaları
-
Isıtma
-
Yoğunluk farkıyla çökelme
Heater-Treater üniteleri yatay ve dikey tipte üretilir.
4. Desalter (Tuz Giderici)
Petroldeki tuzu ayrıştırmak için kullanılan ünitedir.
Tatlı su ve kimyasal katkı ile petrol belirli sıcaklıkta elektrostatik alan içerisinden geçirilir. Ayrışan tuz, suyla birleşerek çökertilir.
TANK TÜRLERİ VE GÖREVLERİ
a) Üretim Tankları
Sahada üretilen petrolün dinlendirilmesi ve pompaj işlemleri için kullanılır.
Her iki saatte bir tanklardan ölçüm alınarak üretim miktarı takip edilir.
b) Test Tankları
Kuyuların verimini ölçmek için kullanılır.
Her 1 cm hacmi 1 varile karşılık gelecek şekilde özel çapta üretilir.
c) Atık Su Tankları
Petrolden ayrışan suyun toplandığı ve enjeksiyon kuyularına basıldığı tanklardır.
d) Diğer Tanklar
-
Motorin tankları
-
Kullanım suyu ve yangın suyu tankları
-
Enjeksiyon suyu tankları
